Jesteś tutaj

O Katedrze

Wersja do wydruku

Zdjęcie budynku Katedry Anatomii CM UJPowstanie Katedry Anatomii, ufundowanej przez Jana Zemelkę, datuje się na rok 1602. Działalność Krakowskiej Katedry rozpoczyna się jednak dopiero 13 lat później - w 1615 roku, kiedy to kierownictwo obejmuje Maciej Woleński. Od początku swojego istnienia Katedra związana jest z najstarszym polskim uniwersytetem - Uniwersytetem Jagiellońskim.

Trudno jest ustalić, gdzie odbywały się zajęcia z anatomii – informacje na ten temat są bardzo skąpe i nieścisłe. Wiadomo, że początkowo anatomia wykładana była razem z fizjologią oraz z medycyną ogólną. W dziejach Katedry zdarzały się okresy niedoboru obsady kadry lub studentów, jak również – wielokrotnie - brak miejsca do prowadzenia wykładów, ćwiczeń i zajęć prosektoryjnych. Od około 1780 roku wykłady z anatomii odbywały się w kolegium szpitala św. Barbary przy Małym Rynku. W tym też czasie wprowadzono ćwiczenia prosektoryjne na zwłokach ludzkich, zastępując dotychczasowe ćwiczenia na zwierzętach. Rok 1780 jest to również data początków istnienia Muzeum Anatomicznego, zwanego wówczas Gabinetem Anatomicznym. W kolejnych latach zajęcia z anatomii przeniesiono do budynku Collegium Physicum na rogu ulic Św. Anny i Jagiellońskiej. W roku 1868, po utworzeniu Katedry Fizjologii, anatomia staje się przedmiotem nauczanym oddzielnie.

Obecny budynek Zakładu Anatomii Opisowej przy ulicy Mikołaja Kopernika 12 został wybudowany w latach 1869 – 1872. Projekt budynku stworzył Ludwik Teichmann. Początkowo był to budynek jednopiętrowy, z salą wykładową mieszczącą 200 osób, zawierający sale muzealne, a także pomieszczenia dla profesorów, asystentów oraz posługaczy. Już w tym czasie na frontonie umieszczono napis „THEATRUM ANATOMICUM”.

Podczas drugiej wojny światowej nauczanie anatomii odbywało się w sposób tajny, przy zamkniętym prosektorium i braku dostępu do zwłok. W 1945 roku wznowiono prowadzenie zajęć w prowizorycznym prosektorium, urządzonym w sali wykładowej Zakładu Anatomii. W okresie powojennym rozpoczęto rozbudowę zakładu – utworzono dodatkowe piętro, szereg nowych pomieszczeń, a także wprowadzono centralne ogrzewanie i odpowiednie oświetlenia sal. Unowocześniony zakład został oddany do użytku w 1956 roku. W ostatnich latach dokonano kapitalnego remontu Katedry. Została zreorganizowana działalność dydaktyczna poprzez wprowadzenie do procesu nauczania technik komputerowych. Jednocześnie Katedra podtrzymuje wielowiekową tradycję nauki przedmiotu w salach prosektoryjnych.
 

Biografie kierowników Katedry Anatomii

  • Maciej Wojeński (? - 1648). Ukończył studia lekarskie w Krakowie, otrzymał dwa doktoraty : w 1609 roku z filozofii i w 1613 roku z medycyny; trzykrotnie pełnił funkcję rektora UJ.
     
  • Piotr Mucharski (1589-1666). Studiował medycynę w Krakowie i we Włoszech; dyplom doktora uzyskał w Padwie w 1619 roku.
     
  • Gabriel Ochocki (? - 1673). Stopnie z filozofii uzyskał w latach 1620-1622; tytuł bakałarza medycyny otrzymał w 1628 roku, a dyplom doktora medycyny w 1629 roku; czterokrotnie pełnił funkcję rektora UJ.
     
  • Jacek Łopacki (1620-1702). Stopnie filozoficzne uzyskał w latach 1640 i 1642; studiował w Padwie, gdzie otrzymał stopień doktora medycyny.
     
  • Jan Zajączkowicz (? - 1717). Studiował filozofię w Krakowie i medycynę za granicą.
     
  • Stanisław Wadowski (1712-1769). Studiował filozofię w Krakowie i medycynę w Rzymie; stopnie filozoficzne uzyskał w latach 1731 i 1732; doktorat z medycyny otrzymał w 1750 roku. 
     
  • Jan Camelin (? - 1774). Studiował filozofię i medycynę w Krakowie; stopień magistra filozofii oraz doktora medycyny uzyskał w 1744 roku.
     
  • Andrzej Badurski (1749-1789). Studiował medycynę w Bolonii, po uzyskaniu doktoratu wrócił do Krakowa; opracował projekt urządzenia Katedry Anatomii , zwrócił uwagę na potrzebę założenia prosektorium i muzeum anatomicznego.
     
  • Rafał Czerwiakowski (1743-1816). Studiował medycynę w Rzymie; doktorat z medycyny uzyskał w 1776 roku; w 1779 roku został profesorem anatomii, chirurgii i położnictwa; wprowadził sekcje zwłok i ćwiczenia prosektoryjne do nauczania anatomii; przyczynił się do powstania zalążka muzeum anatomicznego (tzw. gabinet anatomiczny).
     
  • Wincenty Szaster (1757-1816). Odbył studia za granicą, doktorat otrzymał w Bolonii w 1778 roku, następnie przebywał w Paryżu; po powrocie do kraju został mianowany profesorem anatomii i fizjologii (1782); kontynuował pracę nad zbiorami muzeum anatomicznego – macerował kości, nastrzykiwał naczynia, konserwował zwłoki w spirytusie.
     
  • Alojzy Vetter (1756-1806). Studiował w Wiedniu.
     
  • Jan Stummer (1784-1845). Studiował medycynę w Krakowie; doktorat uzyskał w Krakowie w 1808 roku.
     
  • Józef Kozłowski (? - 1856). Studiował medycynę w Krakowie; doktorat uzyskał w 1813 roku.
     
  • Antoni Kozubowski (1805-1880). Studiował medycynę w Warszawie, Krakowie, Wrocławiu, Dreźnie, Monachium i Wurzburgu; doktorat medycyny uzyskał w 1833 roku; w ogromnym stopniu przyczynił się do rozbudowy muzeum anatomicznego.
     
  • Ludwik Teichmann (1823-1895). Wydział lekarski ukończył w Getyndze w 1855 roku; uzyskał dyplom doktora medycyny, chirurgii i sztuki położniczej; zajmował się badaniem układu chłonnego, ulepszaniem metodyki badań anatomicznych (maceracja, korozja, konserwacja mózgów, masa kitowa) oraz metodą wykrywania kryształów krwi (hemina); pełnił funkcje dziekana Wydziału Lekarskiego, wiceprezesa Akademii Umiejętności, dyrektora Wydziału Matematyczno-Przyrodniczego, przewodniczącego Sekcji Antropologicznej, ponadto pełnił godność rektora UJ.
     
  • Kazimierz Kostanecki (1863-1940). Studia medyczne ukończył w Berlinie w 1890 roku; uzyskał doktorat z medycyny i chirurgii w 1980 roku; został mianowany profesorem zwyczajnym w 1894 roku; zajmował się zagadnieniami embriologii (mechanika rozwoju, sztuczna partenogeneza, organogeneza); zorganizował w Katedrze Anatomii dwie pracownie: neurologiczną i mechaniki rozwoju; dotychczasowy sposób nauczania poszerzył o zagadnienia embriologii i anatomii porównawczej, wprowadził seminaria; pełnił funkcje: dziekana Wydziału Lekarskiego (1897/1898), prodziekana (1906), rektora (1913-1916) oraz zajmował wiele innych stanowisk; wielokrotnie otrzymał godność doktora honoris causa na UJ, w Wilnie, Genewie i Padwie.
     
  • Zygmunt Szantroch (1894-1940). Studia medyczne ukończył w 1928 roku, uzyskując tytuł doktora medycyny; został mianowany profesorem nadzwyczajnym w 1936 roku; zajmował się badaniem układu nerwowego (głównie autonomicznym), zawartością i rozkładem tłuszczu w ciele ludzkim oraz zagadnieniami teratologii; opracowywał i doskonalił metody badań mikroskopowych oraz wykonywanie preparatów anatomicznych.
     
  • Tadeusz Rogalski (1881-1957). Studiował medycynę w latach 1901-1908; uzyskał tytuł doktora habilitowanego w 1925 roku; w 1936 roku został mianowany profesorem nadzwyczajnym anatomii; zajmował się badaniem układu nerwowego oraz anatomią stosowaną; podjął się rozbudowy Zakładu Anatomii oraz napisania podręcznika dla studentów; pełnił funkcję pierwszego rektora Akademii Medycznej.
     
  • Janina Sokołowska – Pituchowa (1915-2011). Uzyskała dyplom lekarza w 1939 roku we Lwowie; stopień doktora nauk medycznych otrzymała w 1946 roku; uzyskała tytuł doktora habilitowanego w 1960 roku; w 1967 roku została mianowana profesorem nadzwyczajnym, a w 1974 roku profesorem zwyczajnym; zajmowała się głównie organogenezą (prawidłową i patologiczną), angiologią i historią medycyny; unowocześniła program zajęć dydaktycznych (w kierunku klinicznym), opracowała skrypty dla studentów, brała czynny udział w przygotowywaniu reformy studiów medycznych, opracowała projekt programu zajęć pierwszych lat studiów; pełniła funkcję prodziekana (1962-1968).
     
  • Tadeusz Radecki (?-2005). Prof. dr hab. Tadeusz Radecki - dyrektor Instytutu Biologiczno-Morfologicznego w latach 1989-1992, kierownik Katedry Anatomii Opisowej i Topograficznej w latach 1986-1992, długoletni pracownik Instytutu Fizjologii Wydziału Lekarskiego Akademii Medycznej w Krakowie. Autor skryptów i programów nauczania z zakresu fizjologii, brał czynny udział w szkoleniu podyplomowym, autor prac naukowych ogłoszonych w czasopismach fizjologicznych i gastroenterologicznych krajowych i zagranicznych, był wiceprezesem i członkiem Krakowskiego Oddziału Polskiego Towarzystwa Fizjologicznego.
     
  • Andrzej Skawina (1934-2002). Dyplom studiów medycznych uzyskał w 1959 roku w Krakowie; w 1978 roku otrzymał stopień doktora nauk medycznych; w 1992 roku uzyskał tytuł doktora habilitowanego; tytuł profesora nauk medycznych otrzymał w 2000 roku; zajmował się głównie badaniem układu naczyniowego, myologią oraz osteologią; przyczynił się do wyremontowania muzeum anatomicznego i sali wykładowej Katedry Anatomii, wyposażył zakład w nowoczesne pomoce naukowe, opracował skrypty dla studentów.
     
  • 2002 - p.o. Janusz Gorczyca (ur.1949)

     

  • 2002-2008 - Wojciech Nowak (ur.1949) - w latach 1968-1974 studiował na Wydziale Lekarskim Akademii Medycznej im. Mikołaja Kopernika w Krakowie uzyskując dyplom lekarza medycyny, specjalista chirurgii ogólnej I stopnia (1977) i II stopnia(1984), adiunkt I Katedry Chirurgii Ogólnej UJ CM, Specjalista Wojewódzki w dziedzinie Transplantologii Klinicznej, Prodziekan, a następnie Dziekan Wydziału Lekarskiego UJ CM, Prorektor Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego. Członek licznych towarzystw naukowych, polskich i zagranicznych. Kierownik Katedry Anatomii UJ CM w latach 2002-2008 - przyczynił się do rozkwitu krakowskiej anatomii, poprzez modernizację i restaurację budynku Katedry, wprowadzenie zajęć przy użyciu technik multimedialnych, integrację zajęć klinicznych z zajęciami o charakterze podstawowym, a także liczne sukcesy w restytuowanym Ogólnopolskim Konkursie Anatomicznym dla Studentów "Scapula Aurea". Opiekun ukończonego przewodu doktorskiego z zakresu anatomii (dr K. Kulka) oraz jednego przewodu habilitacyjnego także z anatomii (dr hab. J. Walocha). Ponadto w czasie jego kadencji otwarto pięć dalszych przewodów doktorskich.
  • Aktualnie Prof. dr hab. med. Wojciech Nowak piastuje godność Jego Magnificencji Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego.
     
  •  od 2009 Jerzy Walocha (ur. 1966 )

 

Polski